ΤΟ ΒΗΜΑ -Τζέφρι Ευγενίδης - “Βασικά, είμαι Ελληνας” - BHMagazino - Συνεντεύξεις

ΤΟ ΒΗΜΑ - “Βασικά, είμαι Ελληνας” - BHMagazino - Συνεντεύξεις


 http://www.tovima.gr/vimagazino/interviews/article/?aid=449639

Γ. ΘΕΟΤΟΚΑΣ - AΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ 1939-1953

Ι.

Ἀπὸ τὴ μέρα ποὺ ἄρχισε ἡ μεγάλη ἐπίθεση, ἡ τύχη μας, ἡ τύχη τῆς Ἑλλάδας μ᾽ ἐνδιαφέρει πολὺ λιγότερο παρὰ πρίν. Μοῦ φαίνεται κτηνώδης, ἄναντρη ἀλλὰ καὶ ἠλίθια ἡ στάση τῶν ἀνθρώπων ποὺ λένε: «Νὰ σωθεῖ ἡ Ἑλλάδα, καὶ ὅ,τι γίνει ἂς γίνει!». Τί σημασία ἔχει ἡ σωτηρία τῆς Ἑλλάδας ὅταν πρόκειται γιὰ τὴ σωτηρία τῆς Εὐρώπης καὶ ὅλων τῶν πραγμάτων ποὺ δίνουν μιὰ ἀξία στὴν ἀνθρώπινη ζωή; [16/05/39]

ΙΙ.

Αἰσθάνουμαι μιὰ μεγάλη ἀγάπη γιὰ τὸν ἑλληνικὸ λαό, μιὰ ἀγάπη γεμάτη ἀλληλεγγύη, στοργὴ καὶ ἀντρικὴ ἐκτίμηση. Εἶναι ἕνας ὄμορφος, λεβέντικος, εὐγενικὸς καὶ ἔξυπνος λαός, εἶναι ἕνας λαὸς ποὺ ἀξίζει ἀσφαλῶς πολὺ περισσότερο ἀπὸ ὁρισμένους μεγάλους λαοὺς τοῦ κόσμου καὶ ἀσφαλῶς πολὺ περισσότερο ἀπ᾽ αὐτοὺς τοὺς ξιπασμένους ποὺ ξεκίνησαν σήμερα νὰ μᾶς κατακτήσουν. [28/10/40]

III.

Ὁ πληθυσμὸς εἶναι περήφανος γι᾽ αὐτὸ ποὺ γίνεται, νὰ ὀρθωθεῖ ἡ Ἑλλάδα ἀπέναντι σὲ μιὰ μεγάλη δύναμη, ἀψηφώντας τὸν κίνδυνο καὶ μάλιστα μὲ τέτοιο ἐνθουσιασμό. Τὸ πρῶτο ξέσπασμά μας ἦταν ὁρμέμφυτο, σχεδὸν ἀσυνείδητο. Ὕστερα τὸ σκεφτήκαμε καὶ μᾶς ἄρεσε αὐτὸ ποὺ κάναμε, εἴμαστε εὐχαριστημένοι. Εἶναι μιὰ ἀπὸ τὶς πολὺ σπάνιες φορὲς ὅπου συμβαίνει νὰ κρίνουμε τὸν ἑαυτό μας μὲ κάποια ἱκανοποίηση. [31/10/40]

IV.

Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι οἱ Ἰταλοὶ γελάστηκαν σ᾽ αὐτὴ τὴν ὑπόθεση, δηλαδὴ ἔπεσαν ἔξω ἐντελῶς. (…) Νόμιζαν ὅτι ἡ Ἑλλάδα δὲν εἶναι ἄλλο τίποτα παρὰ μιὰ μεγαλύτερη Ἀλβανία, ἕνας τόπος χωρὶς πολιτικὴ ἀγωγή, χωρὶς στρατιωτικὴ τιμὴ καὶ πολεμικὴ παράδοση, χωρὶς κανέναν ἦθος καὶ καμιὰ βαθύτερη εὐφυΐα, ἕνα Κράτος ψεύτικο ποὺ ἔμελλε νὰ καταρρεύσει στὸ πρῶτο φύσημα. Νόμιζαν ὅτι ἡ πολιτικὴ καὶ στρατιωτική μας ὀργάνωση θὰ διαλυότανε μονομιᾶς, ὅτι ἡ κοινωνία μας θὰ ἦτανε πρόθυμη νὰ δεχτεῖ τὸ ἰταλικὸ προτεκτοράτο εἴτε ἀπὸ δειλία, εἴτε ἀπὸ ἀμηχανία, εἴτε ἀπὸ ὑστεροβουλία χρηματικὴ ἢ ἄλλη, ὅτι πολὺ εὔκολα θὰ σχημάτιζαν μιὰ ἑλληνικὴ κυβέρνηση δική τους καὶ μιὰ ἑλληνικὴ Συνέλευση ποὺ θὰ ψήφιζε λ.χ. τὸν Βιτόριο βασιλέα τῆς Ἑλλάδας. Δὲν ἔλαβαν ὑπόψη τους τὸ ᾽21 (μὰ ἴσως δὲν εἶναι ἄξιοι νὰ τὸ λάβουν ὑπόψη), δὲ συλλογίστηκαν τὴν ἐθνική μας ζωὴ στὸ 19ο καὶ τὸν 20ὸ αἰώνα, δὲν μελέτησαν ποτὲ τὴ σύγχρονη ἑλληνικὴ πραγματικότητα, τὸ χαρακτήρα μας, τὶς πνευματικές μας ἐκδηλώσεις, τὶς πολιτικές, στρατιωτικές, ναυτικὲς κ.λπ. ἱκανότητές μας. Περιφρόνησαν ἕναν λαὸ ποὺ δὲν τὸν γνώριζαν καὶ ξαφνικὰ ἀνακαλύπτουν ὅτι ὁ λαὸς αὐτὸς εἶναι ἠθικὰ ἀνώτερός τους. Καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ μὴν καταλαβαίνουν. [02/11/40]

V.

Συλλογίζουμε μονάχα πὼς δὲ θὰ ἀναγράφεται στὰ κιτάπια τῆς ἱστορίας πόλεμος πιὸ περιττός, πιὸ ἠλίθιος, πιὸ μπαμπέσικος καὶ πιὸ ντροπιασμένος ἀπὸ τοῦτον τὸν πόλεμο ποὺ ἔκανε ἡ φασιστικὴ Ἰταλία ἀπὸ τὰ ᾽40 στὰ ᾽43. [08/09/43]

VI.

Εἶναι παράξενος λαὸς οἱ συμπατριῶτες μου, μὲ ἀντιδράσεις ἀπροσδόκητες καί, ὅπως εἴδαμε τόσες φορὲς τὰ τελευταῖα χρόνια, μ᾽ ἕνα βάθος ἀνθρωπισμοῦ ἐξαιρετικοῦ. Ἐνῶ, δυὸ χρόνια τώρα, ὅλος ὁ πληθυσμὸς βυσσοδομοῦσε ἐναντίον τῶν Ἰταλῶν καὶ ἀπειλοῦσε πώς, ὅταν θὰ φεύγουν, θὰ τοὺς κάνει καὶ θὰ τοὺς δείξει, ξαφνικά, μόλις τοὺς εἶδε πεσμένους, τοὺς λυπήθηκε. Κανέναν δὲν πείραξε καὶ ἴσια-ἴσια τοὺς βοηθεῖ μὲ κάθε τρόπο. Θαρρεῖς πὼς μόλις καταθέσανε τὰ ὅπλα καὶ διαλύθηκε ἀνάμεσα σ᾽ αὐτοὺς καὶ σ᾽ ἐμᾶς ἡ ἀτμόσφαιρα τοῦ πολέμου, ξαναῆρθε αὐτόματα στὴν ἐπιφάνεια κάποια κρυμμένη ἀλληλεγγύη πρὸς τοὺς «ἀνθρώπους ποὺ μᾶς μοιάζουν». Ἴσως πάλι, κατὰ πρῶτο λόγο, ἡ ἁπλὴ ἀλληλεγγύη ἀνθρώπου πρὸς ἄνθρωπο, πρὸς τὸν ἐχθρὸ πού, πέφτοντας, ξαφνικὰ ξαναγίνεται
«ἄνθρωπος». [11/09/43]

ΠΗΓΗ - http://scholarios.com/2011/01/21/%E1%BC%80%CE%BD%CE%B8%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AF%CE%B1-%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%85-%CE%B8%CE%B5%CE%BF%CF%84%CE%BF%CE%BA%E1%BE%B6-%CE%B9%CE%B9-%CF%84%CE%B5%CF%84%CF%81%CE%AC%CE%B4/

MARIO DE ANDRADE (1893-1945) - Ο ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΤΩΝ ΩΡΙΜΩΝ

Mario de Andrade (1893 - 1945)



Ο ΠΟΛΥΤΙΜΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΤΩΝ ΩΡΙΜΩΝ



Μέτρησα τα χρόνια μου και συνειδητοποίησα, ότι μου υπολείπεται λιγότερος χρόνος ζωής απ'ό,τι έχω ζήσει μέχρι τώρα...



Αισθάνομαι όπως αυτό το παιδάκι που κέρδισε μια σακούλα καραμέλες: τις πρώτες τις καταβρόχθισε με λαιμαργία αλλά όταν παρατήρησε ότι του απέμεναν λίγες, άρχισε να τις γεύεται με βαθιά απόλαυση.



Δεν έχω πια χρόνο για ατέρμονες συγκεντρώσεις όπου συζητούνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες και εσωτερικοί κανονισμοί, γνωρίζοντας ότι δε θα καταλήξει κανείς πουθενά.



Δεν έχω πια χρόνο για να ανέχομαι παράλογους ανθρώπους που παρά τη χρονολογική τους ηλικία, δεν έχουν μεγαλώσει.



Δεν έχω πια χρόνο για να λογομαχώ με μετριότητες.



Δεν θέλω να βρίσκομαι σε συγκεντρώσεις όπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι εγωϊσμοί.



Δεν ανέχομαι τους χειριστικούς και τους καιροσκόπους.



Με ενοχλεί η ζήλια και όσοι προσπαθούν να υποτιμήσουν τους ικανότερους για να οικειοποιηθούν τη θέση τους, το ταλέντο τους και τα επιτεύγματα τους.



Μισώ, να είμαι μάρτυρας τών ελαττωμάτων που γεννά η μάχη για ένα μεγαλοπρεπές αξίωμα. Οι άνθρωποι, μετά βίας, συζητούν για το περιεχόμενο και περισσότερο για την... επικεφαλίδα.



Ο χρόνος μου είναι λίγος για να συζητώ για τους τίτλους ή τις επικεφαλίδες. Θέλω την ουσία, η ψυχή μου βιάζεται... Μου μένουν λίγες καραμέλες στη σακούλα...



Θέλω να ζήσω δίπλα σε πρόσωπα με ανθρώπινη υπόσταση.



Που να μπορούν να γελούν με τα λάθη τους.



Που δεν επαίρονται για το θρίαμβό τους.



Που δε θεωρούν τον εαυτό τους εκλεκτό, πριν από την ώρα τους.



Που δεν αποφεύγουν τις ευθύνες τους.



Που υπερασπίζονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και που το μόνο που επιθυμούν είναι να βαδίζουν μαζί με την αλήθεια την ειλικρίνεια και το ουσιώδες γιατί αυτό είναι που αξίζει τον κόπο στη ζωή.



Θέλω να περιτριγυρίζομαι από πρόσωπα που ξέρουν να αγγίζουν την καρδιά τών ανθρώπων... Άνθρωποι τους οποίους τα σκληρά χτυπήματα της ζωής τους δίδαξαν πως μεγαλώνει κανείς με απαλά αγγίγματα στην ψυχή.



Από τον Mario de Andrade, ποιητή, συγγραφέα, δοκιμιογράφο και μουσικολόγο από τη Βραζιλία.

Η ΣΙΩΠΗ ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ - Ν. ΛΥΓΕΡΟΣ

Η σιωπή στην πλατεία

Ν. Λυγερός




Έβρεχε πάνω στους ανθρώπους
για να μη φαίνεται
ότι κλαίνε
την ώρα
της σιωπής στην πλατεία
διότι άκουγαν για πρώτη φορά
τις φωνές των θυμάτων
της γενοκτονίας.


Και εσύ κάτω από την ομπρέλα
σκουπίζεις τα δάκρυά σου
για να μην δω τον πόνο σου
και τη συγκίνησή σου.
Ήμασταν μαζί επιτέλους
με τους νεκρούς μας.

πηγή- http://www.lygeros.org/lygeros/7307-gr.html

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΑΜΟΥΛΙΑΝΟΣ - - 26/11/2010

Alexandros Damoulianos was born in 10-07-1990. He graduated from Ilion High School for Students with Disabilities. He is an undergraduate student at the School of Philosophy, University of Athens. He started writing poetry at the age of 14. Two years ago he participated in the festival EMOTION PICTURES with his own script for the short film “God on the horizon”, which was shown in many countries. Moreover, his first poetic collection, under the same title, is published under the aegis of the Secretariat General of Communication and Information. He was nominated for the award of will at “Life Awards”. He is a special needs person, with cerebral palsy and spastic quadriplegia.





Alexandros Damoulianos - TEDxAthens 2010
Ανέβηκε από TEDxAthens. - Οι πιο φρέσκες video-ειδήσεις.

"ΑΙΣΘΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ" - ΜΕ ΤΟΥΣ Σ. ΚΟΥΤΡΟΥΛΗ ΚΑΙ Γ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ - 30/11/2010

8 Δεκεμβρίου 2010  ,ώρα 19.00 .“Αισθητική και Ιδεολογίες του Νέου Ελληνισμού” Συζήτηση με τους Γ. Καραμπελιά και Σ. Κουτρούλη, πάνω στο ομώνυμο βιβλίο του τελευταίου. Στο Βιβλιοπωλείο «Χωρίς Όνομα», Φανερωμένης 8, Χολαργός (100 μέτρα από τον σταθμό μετρό Χολαργού

 Ακολουθεί απόσπασμα από το βιβλίο

"Εξετάζοντας την πορεία του λαού μας, τις αξίες και τα μέτρα που αυτός διαμόρφωσε, τις ιδεολογίες που τον καθόρισαν, είτε ως «απεικόνιση της πραγματικότητας», είτε ως «ψευδή συνείδηση», αλλά και τις αισθητικές του προτάσεις, καταλήξαμε ότι στη σκέψη του Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα και της Δόμνας Σαμίου «σημασία στη ζωή έχει να μπορεί από το τίποτα να γίνει το παν», όπως και στον στίχο του Ο. Ελύτη «ο κόσμος ο μικρός, ο μέγας» συνοψίζονται, με προσφυή και εύστοχο τρόπο, η εξέλιξη, οι αγωνίες και τα πάθη του νεότερου ελληνισμού.

Στις σελίδες που ακολουθούν, δοκιμάζουμε να απαντήσουμε σε ερωτήματα όπως:

Υπάρχει στον ελληνισμό μία αντίληψη διαφορετική από αυτή που συναντούμε αρχικά στη Δύση και κατόπιν σε όλο τον σύγχρονο κόσμο, όπου ο Άνθρωπος και ο Κόσμος, ο Άνθρωπος και η Φύση, είναι δύο μεγέθη διαφορετικά και ανταγωνιστικά;

Η συνεργασία των βαλκανικών λαών για την απελευθέρωση από την οθωμανική κυριαρχία ήταν μια παροδική πολιτική συμμαχία, που επρόκειτο μοιραία να τη διαδεχθεί η διαμάχη των εθνικισμών;

Υπάρχει μια πνευματική ατμόσφαιρα, που μαζί με γεωπολιτικούς παράγοντες ευνοεί τη βαλκανική συνεργασία, ώστε να τη θεωρήσουμε, εντέλει, ως ένα «Βυζάντιο μετά το Βυζάντιο»;

Ο κοινοτισμός και ο συνεργατισμός, που με διάφορες μορφές αναπτύχθηκαν στην ορθόδοξη Ανατολή (από την Ελλάδα μέχρι τη Ρωσία) αποτελεί μια γεωοικονομική αποκλειστικά αναγκαιότητα ή ευνοήθηκε και από άλλους παράγοντες -όπως είναι η θρησκεία- που κομίζουν με έναν βαθύ, συνεχή, επίμονο και υποδόριο τρόπο, αξίες;

Γιατί η Βαλκανική Συνεργασία ενδιέφερε ανθρώπους που είχαν τόσο διαφορετικές κατά τα άλλα κοσμοθεωρίες, όπως ο Π. Κανελλόπουλος, ο Γ. Κορδάτος και ο Ν. Ζαχαριάδης;

Με τέτοια ερωτήματα ξεκινήσαμε αυτό το νοερό, στοχαστικό ταξίδι, όπου οι προσωπικές αγωνίες και εμπειρίες προσπαθούν να συναντηθούν με τις αντίστοιχες της εθνικής και κοινωνικής μας συλλογικότητας. Είχαμε πλοηγούς κάποιους που, σαν τον Νίτσε, αποθεμελίωσαν τον εργαλειακό ορθολογισμό και τα κλειστά συστήματα σκέψης, αλλά και τον Κ. Καραβίδα, τον Ι. Δραγούμη, τον Γιάννη Ρίτσο, τον Νικηφόρο Βρεττάκο.

Στις σελίδες που ακολουθούν, η θεματολογία μας δεν αποσκοπεί να εξαντλήσει το παλίμψηστο του νεότερου ελληνισμού, ούτε να χαρτογραφήσει εξαντλητικά όλα τα ιδεολογικά ρεύματα ή τις αισθητικές αντιλήψεις που έκαναν εμφανή την παρουσία τους, αλλά να επισημάνουμε ορισμένους ουσιώδεις κατά τεκμήριο όρους του.

Με αυτόν τον τρόπο θεωρούμε ότι η ρωμιοσύνη, ο ελληνισμός, ο «Άη Λαός», ο απροσκύνητος χαρακτήρας του, τα πάθη και οι αντιφάσεις του, απεικονίζονται εξίσου σε ένα ποίημα του Ρίτσου και σε έναν πίνακα του Τσαρούχη με θέμα το ζεϊμπέκικο.

Ο Γ. Θεοτοκάς, ο Ν. Χατζηκυριάκος-Γκίκας, ο Τζούλιο Καΐμη, ο Μ. Καραγάτσης αποτελούν μέλη της εξαίσιας παρέας που ονομάστηκε «γενιά του ’30». Κινήθηκαν με άνεση ανάμεσα στην τζαζ και το ζεϊμπέκικο, τον Θεόφιλο και τον Ματίς, τον Ντοστογιέφσκι και τον Παπαδιαμάντη, τον Καραγκιόζη και τον Πικάσο, την αρχιτεκτονική του Αιγαίου και τον Λε Κορμπιζιέ, δηλαδή ανάμεσα στα γνήσια και αυθεντικά στοιχεία του νέου ελληνισμού και το άνοιγμα στις πιο προωθημένες αναζητήσεις του «μοντέρνου» κόσμου, όπως ήταν ο σουρεαλισμός. Η μελέτη της σκέψης τους είναι οδηγός και πολύτιμη μαρτυρία.

Ο Ι. Συκουτρής, ο εξαιρετικός φιλόλογος και στοχαστής, που δεν μπόρεσε να ανθέξει στα εμπόδια που του έθεσε η κυρίαρχη θλιβερή πανεπιστημιακή μετριότητα της εποχής του και το πλήρωσε στο τέλος με την ίδια τη ζωή του, μετεώρισε τη σκέψη του ανάμεσα στον πλατωνικό ιδεαλισμό και την «πολυθεΐα των αξιών».

Το ποίημα του Γ. Ρίτσου Αποχαιρετισμός, αποτελεί μια αναφορά στον μαρτυρικό θάνατο του Γρηγόρη Αυξεντίου, αλλά και έναν ύμνο στο «παλικάρι» που, αν και ερωτευμένο με τη ζωή, προτιμά τον αξιοπρεπή, τον αγέρωχο θάνατο, από μια ζωή χωρίς ντροπή, χωρίς σεβασμό.

Ο Μιχάλης Ράπτης (Πάμπλο), ο διεθνιστής επαναστάτης, ο γνήσιος πατριώτης, εναρμονίζει τα αιτήματα της άμεσης δημοκρατίας, του κοινοτισμού και του συνεργατισμού με το Ιερό.

Ο Σ. Ράμφος, ξεκινώντας από μια μαρξιστική νεότητα, όδευσε σε όλα τα πιθανά πνευματικά ρεύματα για να καταλήξει, στα ύστερά του, ενθουσιώδης υμνητής του αμερικανισμού και του δυτικού παραδείγματος. Από αυτή την πλευρά θυμίζει τον Τ. Νέγκρι που από την αυτονομία, τον εργατισμό και μια ριζοσπαστική επανερμηνεία του μαρξισμού, εμφανίζεται στα τελευταία του κείμενα θαυμαστής της Αυτοκρατορίας.

Ο Ν. Δήμου, ένας ευπώλητος συγγραφέας, που επιτίθεται κατά του λεγόμενου νεοελληνικού ανορθολογισμού, εγκλωβίζεται τελικά στις αντιφάσεις της σκέψης του και στις έντεχνες αποσιωπήσεις του. Θαυμαστής του Ελύτη και του Π. Γιαννόπουλου, αποδεικνύεται ότι σε πολλά θεμελιώδη και κρίσιμα θέματα, όπως η πολιτιστική θέση του νεότερου ελληνισμού, έχει παρεμφερείς απόψεις με εκείνους που θεωρεί αντιπάλους του, δηλαδή τους «νεο-ορθόδοξους».

 Η σφριγηλότητα, η πολυμέρεια, η λογική συνέπεια και η ευρύτητα του στοχασμού του Παναγιώτη Κονδύλη, όπως και η ακρίβεια και η τελειότητα της γλώσσας του, αποτελούν μία εξαίρεση και μια ηχηρή αντίθεση στην κυρίαρχη στη χώρα μας σκέψη. Έχοντας αφομοιώσει με κριτικό και γόνιμο τρόπο όλο τον ευρωπαϊκό πολιτισμό (και μάλιστα στην πρωτότυπη μορφή του, αφού γνώριζε άριστα παραπάνω από πέντε ευρωπαϊκές γλώσσες), παρήγαγε, στη σύντομη ζωή του, μίας τέτοιας ποιότητας και έκτασης έργο που στη χώρα μας έχει πολύ λίγο αποτιμηθεί, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι αντικείμενο συνεχούς και προσεκτικής μελέτης. Όση βαθιά πολιτική και θεωρητική σκέψη δεν μπόρεσαν να παράξουν οι διάφοροι πανεπιστημιακοί, που τράφηκαν πλουσιοπάροχα στο πρυτανείο των Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων και τα βαρύγδουπα ιδρύματα διαμόρφωσης της αμυντικής και εξωτερικής πολιτικής, που χρηματοδοτούνται αφειδώς από το ελληνικό κράτος και από μη κυβερνητικές οργανώσεις του εξωτερικού, τη δημιούργησε ο Π. Κονδύλης, αυτός ο «επαΐων του περιθωρίου», όπως αποκαλούσε τον εαυτό του. Εδώ εξετάζουμε μόνο μια επιμέρους αλλά κρίσιμη πλευρά της σκέψης του: Η Ευρώπη, διατείνεται, θα πρέπει να μετακινηθεί αναγκαστικά, από τον Ευρωαντλαντισμό στην Ευρασία. Όπως και όλο το υπόλοιπο έργο του χαρακτηρίζεται από αξιολογική ουδετερότητα, σαφή διάκριση του Είναι και του Δέοντος, ρεαλισμό, ορθολογική περιγραφή του πραγματικού.

Ο Θουκυδίδης είναι ένας τόσο παλιός, αλλά και τόσο σύγχρονος στοχαστής μας. Έδειξε, πολύ νωρίτερα και πολύ πληρέστερα από άλλους μεταγενέστερους στοχαστές, ότι ο άνθρωπος, όσο κι αν περνούν τα χρόνια και αλλάζουν οι εποχές, διατηρεί ως αναλλοίωτη ανθρωπολογική σταθερά την επιθυμία για Ισχύ. Με στόχο την επαύξησή της δημιουργεί συμμαχίες και αντιπαλότητες, φιλίες και εχθρότητες, δηλαδή μετέχει της πολιτικής. Με αυτή την οπτική οι αξίες, οι ιδέες, οι θρησκείες υπάρχουν και παίζουν έναν διόλου ευκαταφρόνητο ρόλο, που όμως δεσμεύεται από άλλες υπέρτερες στοχοθεσίες ώστε:

Για έναν τύραννο ή για μια πολιτεία που ασκεί ηγεμονία τίποτε δεν είναι παράλογο αν είναι συμφέρον, τίποτε δεν είναι οικείο αν δεν εμπνέει εμπιστοσύνη. Ανάλογα με τις περιστάσεις, πρέπει να συμπεριφέρεται σαν φίλος ή σαν εχθρός. Και εκείνο που μας συμφέρει εδώ δεν είναι να βλάψουμε τους φίλους μας, είναι να γίνουν ανίσχυροι οι εχθροί μας, επειδή οι φίλοι μας θα είναι δυνατοί"

 

 

Σπύρος Κουτρούλης

Νέο Ηράκλειο, Μάρτιος 2010

ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΛΟΥΝΤΕΜΗΣ - ΕΙΜΑΙ ΚΑΛΑ - 30/11/2010

ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΛΟΥΝΤΕΜΗΣ (1906-1977)

Ο Μενέλαος Λουντέμης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Το πραγματικό του όνομα ήταν Δημήτρης Βαλασιάδης και προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Πόλης που χρεοκόπησε μετά από την εγκατάστασή της στο ελληνικό κράτος. Σε παιδική ηλικία έζησε για λίγο στο κρατικό οικοτροφείο της Έδεσσας, σύντομα όμως μπήκε στη βιοπάλη (γραμματοδιδάσκαλος, ψάλτης, εργάτης στα τεχνικά έργα του Γαλλικού ποταμού). Πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και εντάχθηκε στο ΕΑΜ, όπου διετέλεσε και γραμματέας της οργάνωσης διανοουμένων. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου εξορίστηκε στη Μακρόνησο και τον Άη Στράτη και το 1958 πέρασε από δίκη για το βιβλίο του Βουρκωμένες μέρες.

Από το 1958 ως τη μεταπολίτευση του 1974 έζησε αυτοεξόριστος στη Ρουμανία, ενώ κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Παπαδόπουλου του είχε αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια. Πέθανε στην Αθήνα, ενώ οδηγούσε, από καρδιακή προσβολή.

Την πρώτη του εμφάνιση στη λογοτεχνία πραγματοποίησε γύρω στο 1930 με δημοσιεύσεις ποιημάτων και διηγημάτων στο περιοδικό Νέα Εστία. Το 1938 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων Τα πλοία δεν άραξαν, για την οποία τιμήθηκε με το Μέγα Κρατικό Βραβείο Πεζογραφίας. Τιμήθηκε επίσης με το βραβείο της Χρυσής Δάφνης Πανευρώπης ( Παρίσι, 1951).

Το σύνολο του έργου του καλύπτει όλα σχεδόν τα είδη του γραπτού λόγου (πεζογραφία, ποίηση, δοκίμιο, θέατρο, παιδική λογοτεχνία, μετάφραση κ.α.). Ο Μενέλαος Λουντέμης ανήκει στους έλληνες λογοτέχνες του μεσοπολέμου που στράφηκαν προς τον κοινωνικό ρεαλισμό. Η ιδιοτυπία του έργου του έγκειται στον “ερασιτεχνικό” τρόπο γραφής, τον οποίο υπηρέτησε εν πλήρει συνειδήσει, καθώς ο ίδιος υποστήριζε πως δε τον ενδιαφέρει η Τέχνη αλλά η καταγραφή της πραγματικότητας και η κατάδειξη της κοινωνικής ανισότητας. Παρόλα αυτά στο σύνολο του έργου του δεσπόζει η τάση του να στρέφεται εξ’ ολοκλήρου γύρω από ένα κεντρικό πρόσωπο-αφηγητή (που συνήθως παραπέμπει στον ίδιο το συγγραφέα), που ανήκει στους περιθωριακούς τύπους των καταπιεσμένων κοινωνικά στρωμάτων και το οποίο μας δίνει την προσωπική του οπτική της μοναξιάς, του ανεκπλήρωτου του έρωτα και της δυστυχίας του κόσμου. Το έργο του είναι έντονα επηρεασμένο από την ευρωπαϊκή λογοτεχνία του ρεύματος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού (Κνουτ Χάμσουν, Μαξίμ Γκόρκι, Παναΐτ Ιστράτι κ.α.): ρεαλιστική απεικόνιση τοπίων και προσώπων με έντονη αισθηματολογία που αγγίζει κάποτε το μελοδραματισμό, βιωματική γραφή, ηθογραφικά και συμβολικά στοιχεία. Σε έργα του όπως το Συννεφιάζει και το Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα αξιοσημείωτη είναι η ψυχογραφική τεχνική του που δημιουργεί ολοκληρωμένους, ζωντανούς χαρακτήρες, οι οποίοι συναπαρτίζουν μια ολόκληρη μικρή κοινωνία, και η αφηγηματική δύναμη.

(Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.).

Αρθρο της Χριστάνας Λούπα - www.palmografos.com  - 27/11/2010